تکاپوهای اقتصادی عبدالکریم ایادی از رهبران متنفذ و کارگزار شاخص بهائی، دارای وجوه گوناگونی بود. ارتباط و جایگاه ایادی بهمثابه یک کمپرادور محلی بهائی، برای تأمین منافع همه جانبه بهائیان بهویژه در حوزه اقتصادی – سیاسی در ساختار رژیم پهلوی از چه مکانیزمها و ابزارهایی برای پیوند اقتصاد، سیاست امنیت و فرهنگ ایران با سرمایهداری جهانی استفاده میکرده است.
به بیان دقیقتر با نگاهی به فعالیتهای او به خوبی میتوان کنشگری وی را ترسیم کرد. اینکه چگونه سرمایهداری داخلی، سرمایهداری بینالمللی و دولت در کشورهای در حال توسعه یکدیگر را باز مییابند و منافع خود را تأمین میکنند.
ایادی علاوه بر هدایت تشکیلات بهائیت، در جنبههای اقتصادی، نظامی، امنیتی و فرهنگی مشارکت فعالی داشت. با توجه به جایگاه ایادی در دربار پهلوی عملاً ماهیت فعالیتهای ایادی فراتر از تکاپوهای اقتصادی است.
این کمپرادور شاخص بهائیت که در اواخر جنگ جهانی دوم توانسته بود، به عنوان پزشک مخصوص شاه به دربار پهلوی راه باید، به یکی از نزدیکترین افراد و دوستان خاص شاه تبدیل شد و این حضور تا پایان حکومت پهلوی ادامه پیدا کرد.
نفوذ و قدرت وی به قدری زیاد بود که همواره مورد علاقه سران و مقامات عالیرتبه کشورهای خارجی به خصوص اروپایی شرکتهای چند ملیتی و سرویسهای اطلاعاتی غربی بود.
حمایت همهجانبه از افراد وابسته به این فرقه در بخشهای مختلف حکومت پهلوی از راهبردهای مدیریتی او بود. حبیب ثابت و هژیر یزدانی پیوسته از حمایت های ایادی برخوردار بودند.
پس از کودتای ۲۸ مرداد و با توجه به حضور ایادی در وزارت پر قدرت دربار او افراد وابسته به تشکیلات بهائیت را در پستهای مهم سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی به کار گرفت و با استفاده از آنها باندهای مختلف مافیایی و جاسوسی را تشکیل داد.
ایادی علاوه بر ارائه خدمات به اعضای این فرقه در حوزه جاسوسی برای سرویسهای اطلاعاتی انگلیس و آمریکا نیز به شدت فعال بود. او شبکهای از جاسوسان و مأموران را سرپرستی و مدیریت میکرد.
فعالیتهای ایادی بهائی که در واقع سلطان واقعی ایران بود، به قدری گسترده بود که در جریان ترور حسنعلی منصور، ترور او نیز در دستور کار اعضای هیئتهای مؤتلفه قرار داشت.
با اینکه ایادی بیش از سی سال با شاه رابطه شخصی نزدیکی داشت، نامی از او در کتاب خاطرات محمدرضا دیده نمیشود و این نکته ماهیت پیچیده و معماگونه این کارگزار شاخص و قدرتمند بهائی را در ساختار حکومت پهلوی به خوبی نشان میدهد.
ایادی در گسترش، نفوذ و توسعه روابط ایران با رژیم اسرائیل نقش بسیار مهمی را بازی کرد که در نهایت منجر به واکنش امام خمینی (ره) نسبت به خطر قبضه استقلال اقتصادی کشور توسط اسرائیل و بهائیت شد.
ایادی ۸۰ شغله از همه ظرفیتهایش در سطح کشور برای خود و سایر افراد وابسته به تشکیلات بهائیت استفاده میکرد و زمینههای بهرهگیری بازرگانان بهائی و یهودی از امکانات دولتی را فراهم مینمود.
تأمین بخش عمدهای از نیازمندیهای ارتش از خارج به ویژه از کشورهای انگلیس و آمریکا به دستور ایادی ضربه سختی به امنیت کشور وارد کرد. حمایت ایادی از واردات فرآوردههای کشاورزی و دامی از خارج از کشور باعث شد، روزبهروز به وابستگی کشور به فرآوردههای غذایی خارجی افزوده شود.
با توجه به ماهیت کارگزاری این فرقه برای عامل خارجی ایادی در راستای ضربه زدن به توان نظامی و امنیتی کشور همواره سعی میکرد تا انبارهای ارتش خالی از آذوقه باشد.
سوءاستفادههای مالی در خرید تجهیزات نظامی واردات داروهای نامرغوب و فاسد و زمینخواری باعث ایجاد نارضایتی زیادی در میان اقشار مختلف مردم شد. این کارگزار تحت حمایت فرقه بهائیت به خوبی در تعامل با سرمایهداری بینالمللی بود.
انحصار و مدیریت ایادی در شیلات جنوب ترکیبی از فساد و ناکارآمدی بود.
در نهایت افزایش درآمدهای نفتی صدور، اعتبارات بانکی بیحساب، سیل واردات به خصوص انواع مواد غذایی، آسیب بخش کشاورزی و دامپروری، افزایش بالای تورم و چپاول و فساد اقتصادی توسط اعضای این فرقه به خصوص ایادی، هژبر و حبیب ثابت به قدری گسترده و افسار گسیخته شده بود که به حکومت پهلوی نامی جز نظام غارت نمیتوان داد.
حضور ایادی در دربار پهلوی و فعالیتهای تشکیلات بهائیت به حیثیت و آبروی رژیم پهلوی در میان اقشار مختلف مردم، آسیب جدی زد و در تضعیف و فروپاشی رژیم پهلوی در سال ۱۳۵۷ نقش مهمی ایفا کرد.
منبع: رضا قریبی، زرسالاران بهائی و رژیم پهلوی، صص۱۷۵- ۱۷۸
ارتباط با ما: bahaismiran85@gmail.com
