رهبران بهائی عدم دخالت در سیاست را از اصول مهم آیین خود میدانند. بارها در متون به اصطلاح مقدسشان و بیانیههای صادره، ایشان بر پرهیز هواداران از ورود به دستهبندیها و منازعات سیاسی تأکید شده است. حسینعلی نوری (بهاءالله) در کتاب اقدس مینویسد:
«احدی از مردم حق ندارد که بر حاکمان و پادشاهان خود اعتراض کند؛ خلاصه بهائیان نباید با سلاطین خود کاری داشته باشند.»[۱]
در تکمیل دستور پدر، عبدالبهاء ضمن منع از ورود بهائیان به امور سیاسی آنها را به تبعیت از پادشاهان و خدمت صادقانه به ایشان امر کرد.[۲]
عبدالبهاء وظائف دین و روحانیون بهائیت را تربیت و تعلیم نفوس و ترویج اخلاق میداند و ایشان را از مداخله در امور سیاسی بر حذر داشته[۳] و تصریح میکند: «به نص جمال مبارک احبا در امور سیاسی مداخله ندارند بلکه باید جمیع افکار خویش را حصر در تبلیغ نمایند.»[۴]
علیرغم تأكيدات بالا و سایر تأکیداتی که به کرات از زبان رهبران و مبلغان این آیین مبنی ممنوعیت دخالت در امور سیاسی نقل شده است، تاریخ سیاسی بهائیت در دو قرن اخیر چیز دیگری نشان میدهد.
تاریخ فرقه بابی و بهائی از اولین صفحات خود واژه سیاست را به خاطر سپرده است. همه اوراق این کتاب صد و هشتاد ساله پر از کنشهای سیاسی و حتی نظامی رهبران و پیروان بوده است.
فعالیت سیاسی بهائیان از همان ابتدا با نام دولت روس و انگلیس گره خورد. کنار هم قرار دادن قطعات تاریخی به خوبی نشان میدهد که دولتهای اجنبی به خصوص دو کشور یاد شده، همواره نسبت به جو سیاسی، اجتماعی و مذهبی ایران حساس بوده و هر تحرک بزرگ و کوچکی که به نحوی به منافع آنان مربوط است را به دقت زیر نظر داشتهاند.
این واقعیت به قدری جدی است که برخی از اهل تحقیق پیدایش فرقه بابی، بهائی و وهابی در جهان اسلام را نتیجه تلاش مزورانه ایادی روس و انگلیس در سرزمینهای اسلامی میدانند.
در دخالت و توطئهچینی دولتهای نام برده و پیگیری فتنههای اجتماعی و مذهبی در کشورهای اسلامی از سوی آنان هیچ تردیدی نیست، اما نمیتوان منکر زمینههای بومی پیدایش این فرق در جهان اسلام بود. زمینه پیدایش اغلب فرق، ریشه در باورهای مذهبی و دیدگاههای اجتماعی سرزمین پیدایش آنها داشته و از آبشخور خرافات و عقاید باطل رایج در جامعه سیراب شدهاند.
با این حال، تلاش دولتهای خارجی در گسترش و توسعه فرقهها نیز قابل انکار نیست. آنها از هر جریان اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و مذهبی که تأمینگر منافع کوتاهمدت یا بلندمدت آنها باشد، به اشکال گوناگون حمایت میکنند.
بررسی تاریخی اسناد بابی و بهائی حاکی از نقش حمایتی دولت روسیه در اوان پیدایش و نضج گیری آنها است. مرحله تکمیلی این حمایتها بر عهده دولت انگلیس نهاده شد که با کمک دولت های غربی بویژه آمریکا و بعد رژیم جانی صهیونیسی تابحال ادامه دارد.
منبع: حسین رهنمایی، جریانشناسی فکری – فرهنگی در ایران معاصر، صص ۱۵۳- ۱۵۵
ارتباط با ما: bahaismiran85@gmail.com
[۱]. حسینعلی نوری (بهاءالله)، کتاب اقدس، ص ۹۳
[۲]. عبدالحمید اشراق خاوری، گنجینه حدود و احکام، ص ۳۳۵
[۳]. عبد الحمید اشراق خاوری، پیام ملکوت دهلی نو انجمن ملی بهائیان هند، ۱۹۸۵ م، ص ۳۰
[۴]. عباس افندی (عبدالبهاء)، مکاتیب مصر: مطبعه کردستان العلميه، ۱۳۲۸ ق، ج ۴، ص ۱۸۲
